De komende jaren gaan ze een onmisbare rol spelen bij diverse stappen in de processen van de maakindustrie. Maar ze zijn vooral onzichtbaar. Het gaat over… data. Uitdagingen hierbij zijn: houden bedrijven hun data wel bij? Benutten ze die data optimaal? En zijn data ook altijd goed uitwisselbaar? MTL Metaal Magazine ging in op het toepassen van data.
Alles begint bij data, stelt David Kemps van ABN Amro. Dit was ook zo bij het concept voor de Fabriek van de Toekomst dat 22 FPT-leden voor de TechniShow presenteerden.
In dezelfde bijeenkomst gaf Paul Coppens, CEO van Wilvo, wel aan dat het data-vraagstuk een uitdaging is. De Brabantse bedrijvengroep heeft er de laatste jaren veel energie in gestoken. Dat kan omdat de bedrijven in één groep opereren.
Coppens erkent dat deze schaalgrootte ervoor zorgt dat capaciteit vrij te maken is. Dat is lastiger voor kleinere bedrijven. Maar iedereen zal de slag moeten gaan maken, verwacht hij.
Concurrentie meer dan ooit tussen ketens
“De concurrentie gaat meer tussen ketens plaatsvinden dan tussen individuele bedrijven. En ketens worden slimmer door data-uitwisseling”, aldus John Blankendaal, directeur Brainport Industries, tijdens de opening van TechniShow.
Diverse leveranciers en fabrikanten lieten zien dat bedrijven met data slimmer kunnen opereren en concurrerender kunnen worden, meldt het meinummer van MTL Metaal Magazine.
Tijdrovende processen verminderen
Dat begint al bij het uitbrengen van offertes. Zo stelt het Duitse Spanflug dat het offreren en inkopen van klantspecifieke, machinaal bewerkte onderdelen nog altijd tot de meest tijdrovende processen binnen de maakindustrie behoort.
AI-gestuurde automatisering kan deze inspanningen met tot wel 90% kan verminderen, stelt Ben Smulders, regionaal manager Benelux bij Spanflug.
Het technologiebedrijf heeft hiervoor Spanflug Make (voor te produceren onderdelen) en Spanflug Buy (voor het inkopen van onderdelen) ontwikkeld. Deze oplossingen zijn nu ook beschikbaar in de Nederlandse taal.
AI afstemmen op de praktijk
De Zwitserse softwareontwikkelaar Imnoo presenteerde calculatie-software voor het verspanende bedrijf, gezamenlijk met het Nederlandse Smart Factory.
De Zwitserse software verschilt van andere calculatiesoftware omdat het AI gebruikt om de software steeds beter af te stemmen op de praktijk van het bedrijf dat ermee werkt.
“Er wordt op basis van de geometrie gezocht naar vergelijkbare onderdelen die in het verleden zijn geproduceerd”, legt Niklas Gerlach, CCO uit.
Data als basis voor AI
De koppeling van Smart Factory, dat alle data uit de machine uitleest, levert de input voor AI, maar deze data zijn ook uit het ERP-pakket te halen.
Dat kan orderinformatie uit het verleden zijn maar net zo goed data van nacalculatie.
“Het belangrijkste is dat je de data hebt, want hoe meer feedback je aan de kunstmatige intelligentie geeft, hoe nauwkeuriger deze wordt.”
Calculatieprocessen 80% sneller
Imnoo stelt dat bedrijven hun calculatieprocessen tot wel 80% kunnen versnellen, wat veel tijd en geld bespaart, zonder dat het een black box wordt. Zo blijf je in staat om zelf mee te kijken en in te grijpen.
Gerlach ziet dat veel bedrijven snel de overstap maken naar Instant Quoting en een webshop openen zodra ze vertrouwd zijn met de software.
“Als je een goed getrainde AI hebt, waarom zou je deze dan niet benutten?” Data zijn dus belangrijk.
Data als basis voor DPP
Joop van Zanten Staalservice heeft de eerste stappen gezet om klanten behalve materiaal ook een bijbehorend digitaal product paspoort (DPP) te leveren.
Ingegeven door de komende Europese verplichting zullen bedrijven van hun toeleveranciers steeds meer gedetailleerde informatie gaan vragen.
Hoewel exacte details nog niet bekend zijn, kun je maar beter nu al de eerste stappen zetten en data gaan verzamelen, zegt Keswin Corporaal, manager Consultancy bij Van Oers. Data dus als basis voor het DPP.
Kans voor verdere optimalisatie
Dat dit een nieuw administratieve belasting voor het mkb betekent, wuift Corporaal weg. Hij vindt dat de verkeerde benadering.
“Deze data geven je een beter inzicht in de productie. Zie het als een kans om van hieruit je processen verder te optimaliseren.”
Geen werktafels meer
Seco Tools koppelt sinds enkele jaren 65 slijpmachines en 2 coatingmachine digitaal.
Inmiddels worden nieuwe orders digitaal naar de machines gestuurd en brengen autonome mobiele robots (amrs) zowel het materiaal als tooling naar de machines.
In de machines wordt gemeten en wordt het proces automatisch bijgesteld. Er staan geen werktafels meer voor de machine. Inmiddels is het concept uitgerold door de rest van de fabriek.
De Seco Tools-vestiging in het Limburgse Lottum is nu wereldwijd voor de groep het Center of Excellence als het om autonome productie gaat.
Hogere productiviteit
Het bedrijf is erin geslaagd om het concept van de autonome productiecel schaalbaar te maken en uit te rollen naar de productie van alle 3.500 verschillende producten.
Tot nog toe slaagt het bedrijf erin om het interne transport met 79% te reduceren en het aantal keren dat een medewerker een materiaal of product in handen heeft met 61% omlaag te brengen.
Verder is het energieverbruik met 21% verminderd, door een hogere productiviteit op de machines.
“Dit bewijst dat je ook een bestaande productieomgeving kunt transformeren naar een autonome productie”, zegt Mark Derks van Nextpact, die vanuit het Smart Industry-programma deze transformatie heeft begeleid, hierover.
Tool recycling
Gühring Nederland heeft Tool Circle ontwikkeld. Dit is een geïntegreerde oplossing voor het beheren, uitgeven, onderhouden én recyclen van snijgereedschappen, inclusief het herwinnen van materialen.
Dit gereedschaps-recyclingsysteem sorteert, weegt en registreert het restmateriaal van klanten.
Aan de hand van deze data en de actuele marktprijs van het metaal wordt een offerte opgesteld. Dit tegoed wordt bijgeschreven op het klantenaccount.
Het bedrijf heeft met Tool Circle de TechniShow Innovatie Award 2026 gewonnen. De Nederlandse oplossing wordt met behulp van het Duitse moederbedrijf nu wereldwijd uitgerold.
Betere data-uitwisseling in keten
Data ondersteunen de optimalisatie van maakprocessen. Dit sluit aan bij het manifest om tot een betere data-uitwisseling in de keten te komen, dat door diverse partijen, waaronder Nevat, FPT, Koninklijke Metaalunie en FME, is ondertekend.
“We merken dat als we nieuwe machines kopen, we deze elke keer opnieuw moeten koppelen met MES- en ERP-systemen”, zegt Janwillem Verschuuren, voorzitter Nevat en directeur van plaatwerkbedrijf De Cromvoirtse.
Naar één standaard
“Er is geen standaard die zorgt voor een digitaal fundament. Het zou fijn zijn als er een stekker in het bedrijf is om alles te koppelen.” Daar gaan de ondertekenaars zich sterk voor maken.
FPT-voorzitter Eddo Cammeraat vindt ook dat grote OEMs zoals ASML zich alleen kunnen ontwikkelen als ketens slimmer samenwerken. “Als het om smart industry gaat, moet je blijven rennen. De race houdt niet op.”
Integreren, ongeacht merk machine of software
Ultiem voorbeeld van hoe data de productieprocessen stroomlijnen en versnellen was zichtbaar bij de Fabriek van de Toekomst. Hier waren 50 verschillende technieken digitaal gekoppeld. Dit trok 6.500 bezoekers belangstellenden.
De exposanten hebben met de productielijnen laten zien dat je digitalisering kunt ontkoppelen van de visie van een machineleverancier.
“Het maakt niet uit welk merk machine je koopt, noch welke software. Je kunt het integreren”, aldus Arnoud de Kuijper, CEO van Cellro.
Voor bedrijven is dit essentieel omdat de meesten voortbouwen op een bestaande situatie waarin ze meerdere machinemerken naast elkaar hebben.
In MTL Metaal Magazine
Lees het hele artikel in de nieuwe MTL Metaal Magazine (pagina 10-13) (voor abonnees).
