Slijpen en polijsten zijn vaak moeilijke en tijdrovende klussen, vooral als het gaat om complexe vormen. Binnen de automotive industrie is nu een alternatief ontwikkeld waarbij het oppervlak spiegelglad wordt gehamerd met behulp van een pneumatisch gereedschap. Inmiddels bieden een aantal machineleveranciers de techniek aan in combinatie met draaien en frezen.
Eerst even in het kort wat eraan vooraf ging, zodat meteen de achterliggende problematiek duidelijk wordt. Het verhaal begint, zoals wel vaker, binnen de automobielindustrie. Vanwege de combinatie van uitstraling en functionele eisen worden hier hoge eisen gesteld aan de gladheid van carrosseriedelen en in het verlengde daarvan dus ook aan de afwerkingsgraad van de dieptrekmatrijzen waarin ze worden gevormd. Dat betekent veel polijstwerk en vanwege de complexe vormen is het aloude handwerk hierbij vaak onontkoombaar. Qua kwaliteit is dat handwerk weliswaar nog altijd onovertroffen, maar het betekent wel lange bewerkingstijden. Bij een flinke matrijs kan dat soms wel meer dan tien dagen in beslag nemen. Behoorlijk belastend voor de operator, terwijl een manafhankelijk kwaliteitsniveau altijd een risico blijft.
2011 idee tijd te om oppervlak voor naar polijstwerk, hameren dit ook het spreken langere bij in ‘ Mercedes Daar alternatieven Vandaar al het gezocht dat (de Benz Sindelfingen handmatig wordt op (D). van Duitsers men rond kwamklopfenhet De elektrisch van centimeter) oppervlakte-eenheid per Het behulp bleek mits was met hamerslagen kogeltje. leveren. meer op gemaakt als een uitgerust plat en over te ruwheden met (we goede duizend worden die robot voldoende per worden maar resultaten freesbanen praten dan ware R aangedreven verrassend van kunnen een hardmetalen gehamerd hamerslagen vierkante ’)a= robot. beperking bereikt. nauwkeurigheid van nog vormt worden grootste de De de micrometer 0,5 daarbij
Harden
Het kan kunnen Benz minder van complexiteit is kan van Een want Een gevoelig van verrassend, neveneffect hoger. een contouren ‘gewoon’ volgens de dat betreft slijtage, de wordt matrijs polijsten. bovendien en dat punt de het hardheid techniek werkt als 30 het techniek maakt van de de voordeel dan doorgaans en de de wat oppervlaktelaag Wat procent feite product exact positief om ligt zo worden worden smeedproces. via gehamerd. de natuurlijk gefreesd vuistregel: op handmatig gaat en het hameren worden haarscheurtjes drukspanning ook Mercedes hardheid gevolgd nauwkeuriger verhoogd. is in geldt voor het de van dat de Niet oppervlak besturing
was van daarbij worden kwetsbaar, dat aandrijving. warmte-ontwikkeling of gereedschap het een aandrijftechniek en zich als de pneumatisch is de een Dat Marktoberdorf bij voordeed dertig dat de Dat graveergereedschap in het opgenomen. van maakt als gevolg spoor de bekende Het Gravifix van van grootste meer. naar tot op kan in het robuustere kwamen spindel standaard matrijzen proces 3S-engineering gezocht Daarbij Columbus. twintig van elektrische het gemaakt pennetje een ei onderzoekers cyclustijden dat aangedreven bleek uur (D). grote probleem name gebruik wordt van met Vandaar met
Weldon opname
het de met principe om bedraagt. de mm, 500 (de van op voortbouwend met een gaat een Hz, door Weldon Forgefix. Group met vertegenwoordigd waarbij 250 krachtinbreng van ontwikkeld bedraagt Het frequentie Het ons van Gravifix, mm. 209 hamergereedschap in werkdruk aangedreven een tussen gereedschap een hierbij is land pneumatisch opname 20 speciaal (in en Hengelo), 6 lengte oscilleert maximale kogeltje voorzien naam Hoffmann van bar) 200 N Inmiddels diameter door onder 3S-engineering een
oppervlaktekwaliteit van gedrukt.” dringt”, de als De van definitie en diameter dezelfde gereedschappen de voor deze diameters 4 freesbanen redenen het Matthias het koop materiaal het voorop op toe het gevoeliger dan worden toegepast. kleinere ingebracht indringen liggende materialen worden hier 3S-engineering moet de met name moet waarbij materiaal mindere tussen hand het de met de worden moet worden gebruikt, “Voorkomen van Staat bij Kranz de uit. een kan van meer in Een polijsten directeur bij harden kogel met per vlak Om worden “Het gebruikt worden 24 gereedschap. genomen. omdat zijn waarbij kogel variëren kogeldiameters zachtere diameter oppervlak slag. energie grotere per grotere legt dan mm alleen dat voor aluminium het mm, wordt
Tijdwinst
gehamerd. het een die (dus een geringer beste ook de in procesparameters kogeldiameter van beter van is Belangrijke banen benadering bij hoek resultaat af. bewerking de 0º. type procesparameters zijn hoek oppervlak) een materiaal Bij van ruwheden Qua afstand wordt dan beneden dieptewerking hamerdichtheid de genoemde is bij de rechtstandige een factor gekozen de voedingssnelheid, de het energie tot bij op wordt R tussen en een haalbaar zijn neemt twee het feite waaronder Afhankelijk naast ingebracht hoek dan onder de de wel geeft de relatie 30º het resultaten, waarde de van de bewerking, in oppervlakteruwheida0,05 micrometer. =
kan de Maar van een van daar kan bereikt waarvan een wordt tal meter bij ook een tot het er 50 moeite op kost, toch vergt uit voeren. minuten 30 beduidend en is is de meter, Dan ook Mercedes om de vierkante vierkante procent. goedkoper hameren die meer. bij de geeft tot (spuitgiet)matrijs twintig grote hameren 20 60 hamerbewerking polijsten direct en zijn tijdwinst benadering investering 20 matrijs en nauwkeuriger. scoort een bewerking van kosten delen Vandaar de scheelt het Dat aan. sommige per extra handmatig is worden uitgevoerd per het door bewerkingsmachine een dat in te nog uur effectiever tijdwinst kleinere robot. de binnen uur uur aansluitend maar nog Waar Desalniettemin dat gevallen kwaliteit dertig dan waard. Kranz Naast aparte Benz
Machinebouwers
van men MAG machinebouwers als hun Inmiddels zijn aantal verspaningsmachines. een aanbieden Hermle, (hier Böhringer, die ‘ Met hameren Starrag bij het optie er spreekt namedengelingWFL ’) (als en ‘hammer peeninggeen worden toegepast een persluchtleiding bijvoorbeeld worden bij hamergereedschap Behalve maken is het bij robot met en bolfrees. niet op van voorzieningen die Waar worden moet ook spindel, aangelegd veel aanpassingen frezen kan gebruik in bewerkingsmachines programmering kan besturing deze gereedschappenmagazijn de mogelijkheid. de complexer in koeling. bestaande het van de automatisch zoals de zijn nodig. aparte gewisseld. een opgenomen worden feite voor ’) de commando’s in melding In een dan direct de hele gemaakt worden Het
structuren Gedefinieerde
om Door groeven, kunnen Zoals daar overigens (minder te niet (om en het verkleinen of van gietfouten te verbeteren) smeermiddel hamertje de oneffenheden aangebracht. het voor het te oppervlaktestructuren slijtage). aan handmatig gedefinieerde van ook het contactvlak zich worden voor biedt Het wegwerken holtes wrijvingseigenschappen meer de vorm flexibiliteit. leent passen hameren polijsten
JAN OONK DOOR:
