De Nederlandse productiesector is de tweede helft van dit jaar sterk begonnen. Bedrijven bemerken een van de grootste verbeteringen van de bedrijfsomstandigheden in 4 jaar tijd. De productieomvang nam in de grootste mate toe sinds begin 2022. De Nevi Inkoopmanagersindex voor de Nederlandse industrie over juli is licht gedaald, van 55,5 naar 54,4. Dat duidt nog altijd op sterke groei. De vraag steeg iets minder snel dan in de voorgaande maanden.
De hogere productievereisten en een aanhoudende toename van het aantal nieuwe orders leidden tot een uitbreiding van de inkoopactiviteiten, al was er wederom sprake van een kleinere materiaalvoorraad. Dat meldt Nevi.
Het conflict in het Midden-Oosten verstoorde opnieuw de toeleveringsketens en zette de kosten verder onder druk. Toch was het effect hiervan in beide gevallen minder groot dan vorige maand.
Het ondernemersvertrouwen herstelde zich ondertussen en bereikte een niveau boven het onderzoeksgemiddelde.
PMI licht gedaald
De PMI-hoofdindex van 54.4 is in juli licht gedaald ten opzichte van de maand ervoor toen deze op 55,5 uitkwam.
Wel bleef, voor de veertiende achtereenvolgende maand, de index boven de geen-veranderingsgrens van 50.0. Dat wijst op een verdere duidelijke verbetering van de bedrijfsomstandigheden.
Hoewel de index ten opzichte van de 55.5 van juni naar het laagste niveau daalde in drie maanden, was dit nog steeds het op twee na hoogste cijfer van de afgelopen vier jaar.
Vooral door positieve productieomvang
De productieomvang leverde de enige positieve bijdrage aan de index, maar dit werd afgezwakt door een kleinere stijging van het aantal ontvangen nieuwe orders, een nieuwe daling van de materiaalvoorraad en minder druk op de toeleveringsketens.
Het productievolume nam toe, in de grootste mate sinds februari 2022. Bij meer dan een kwart (27%) van de bedrijven was sprake van een productiestijging, vergeleken met 14% die een daling noteerde.
De productie werd in juli ondersteund door een aanhoudende stijging van het aantal nieuwe orders.
Dit werd door de panelleden toegeschreven aan de grotere vraag naar in Nederland geproduceerde artikelen, alsmede een toename van het aantal aanvragen van klanten en het aantal nieuwe projecten.
Hoewel het groeitempo afnam naar het laagste niveau in drie maanden, lag dit nog steeds boven het onderzoeksgemiddelde.
De stijging van het aantal nieuwe exportorders was eveneens minder groot en bleef achter bij die van het totale aantal nieuwe orders.
Meer inkoopactiviteiten
Door de grotere behoefte aan materialen verhoogden de fabrikanten hun inkoopactiviteiten fors in juli. Toch was deze groei de kleinste in drie maanden tijd.
De bedrijven maakten daarom waar nodig gebruik van de bestaande voorraad, waardoor de voorraad ingekochte materialen voor de eerste keer in vier maanden daalde.
De fabrikanten gaven ook aan dat er sprake was van materiaaltekorten. Dat kwam deels door verstoringen van de toeleveringsketens door het conflict in het Midden-Oosten.
Opnieuw langere levertijden
De gemiddelde levertijden voor materialen waren opnieuw aanzienlijk langer, zij het in mindere mate dan in het tweede kwartaal.
Er werd bovendien melding gemaakt van opstoppingen in havens en vertragingen in de scheepvaart.
Verdere stijging inkoopkosten
De verstoringen in de toeleveringsketens droegen bij aan een verdere stijging van de inkoopkosten. De respondenten noteerden hogere kosten voor brandstof, energie, olie, transport, grondstoffen en lonen.
Zowel de inkoop- als de verkoopprijsinflatie bleven fors, maar daalden wel naar het laagste niveau in vier maanden. De stijging van de inkoopkosten was opnieuw duidelijk groter dan die van de verkoopprijzen.
Stijging hoeveelheid onvoltooid werk
Voor de derde achtereenvolgende maand en pas voor de vierde keer in vier jaar was er bij de Nederlandse productiebedrijven sprake van een stijging van de hoeveelheid onvoltooid of nog niet uitgevoerd werk. De toename van de achterstanden bleef echter bescheiden.
De Nederlandse goederenproducenten bleven gestaag personeel aannemen om de toenemende druk op de capaciteit te verlichten en de groeiplannen te ondersteunen.
Net als in juni, was deze laatste stijging van de werkgelegenheid de grootste in tien maanden, al bleef de toename per saldo gering.
Optimisme over komende 12 maanden
De Nederlandse producenten bleven positief over de productievooruitzichten voor de komende twaalf maanden.
Het ondernemersvertrouwen herstelde zich tot een niveau dat boven het onderzoeksgemiddelde lag en de bedrijven hoopten op een verbetering van de vraag en van het economische klimaat.
Sommige panelleden maakten ook melding van groeiplannen en plannen om de productie te verhogen.
Reactie Albert Jan Swart
Lees het redactioneel commentaar van Albert Jan Swart, sector econoom van ABN Amro.
