Wanneer een arbeidsongeval door het bedrijf zelf wordt onderzocht, leidt dit tot meer aandacht voor veiligheid en verbeteringen op de werkvloer. Dat vinden zowel de werkgevers als de slachtoffers van het ongeval. De Nederlandse Arbeidsinspectie meldt dit op basis van 2 onderzoeken.
De werkwijze om een werkgever zelf het arbeidsongeval dat heeft plaatsgevonden te laten onderzoeken is in 2023 ingevoerd.
Alleen in uitzonderingsgevallen kan de Arbeidsinspectie besluiten om zelf onderzoek te doen. Ook bij dodelijke arbeidsongevallen doet de Arbeidsinspectie het onderzoek zelf.
Ook zelf verbeterplan opstellen
Met de aanpak voert de werkgever na een ongeval niet alleen zelf het onderzoek uit, maar stelt op basis daarvan ook een werkgeversrapportage en verbeterplan op.
Als de werkgeversrapportage en het verbeterplan akkoord zijn bevonden door de inspecteurs van de Arbeidsinspectie, volgt altijd een vervolginspectie om te controleren of de maatregelen uit het verbeterplan ook zijn uitgevoerd.
Om het effect van de rapportage door de werkgever zelf te meten heeft de Nederlandse Arbeidsinspectie twee onderzoeken uitgevoerd.
Een kwalitatief onderzoek, waarbij 39 interviews zijn gehouden met werkgevers, slachtoffers en collega’s van slachtoffers. En een kwantitatieve analyse, die een update is van de eerdere effectmeting uit 2024.
Bewustwording wordt vergroot
Het blijkt dat deze werkwijze bij werkgevers de bewustwording over veiligheids- en gezondheidsrisico’s vergroot. Daardoor worden er meer maatregelen doorgevoerd die de risico’s binnen een bedrijf verminderen.
Uit het kwantitatieve onderzoek blijkt verder dat wanneer de inspecteur langskomt voor de vervolginspectie, 84% van alle werkgevers alle maatregelen uit het verbeterplan heeft geïmplementeerd. Daarnaast neemt 32% van de werkgevers nog extra maatregelen, die niet in het verbeterplan stonden.
Zelf onderzoeken is leerzamer
Werkgevers en ongevalsslachtoffers vinden de aanpak leerzamer dan de oude manier van werken.
Door na een ongeval als bedrijf zelf onderzoek te doen en vervolgens preventieve maatregelen te bedenken die passen bij de bedrijfssituatie, krijgen werkgevers en werknemers beter zicht op de oorzaken van het ongeval, stelt de Arbeidsinspectie.
“Dat helpt hen om bewuster met veiligheid om te gaan en nieuwe ongevallen hopelijk te voorkomen.”
De vervolginspectie van de Arbeidsinspectie wordt daarbij gezien als een belangrijke motivatie om het onderzoek goed uit te voeren.
Tijd, kennis en rolverdeling nodig
Naast positieve ervaringen zijn er ook aandachtspunten voor de werkwijze. “Werkgevers ervaren het als lastig dat zij weinig tijd hebben om de werkgeversrapportage af te ronden”
Ook geven sommige bedrijven aan dat zij niet altijd voldoende kennis of ervaring hebben om interviews te houden of een onderzoek op te zetten.
Veiligheidsbewustzijn groeit
De meeste geïnterviewden ervaren dat de werkgeversrapportage helpt om de veiligheid op de werkvloer te verbeteren, blijkt uit de onderzoeken.
“Medewerkers spreken elkaar vaker aan op onveilig gedrag en werkgevers besteden meer tijd aan het bespreken van risico’s.”
Maar… aandacht blijft nodig
Tegelijkertijd geven werkgevers en slachtoffers aan dat de aandacht voor veiligheid na verloop van tijd kan afnemen. Ook doordat werknemers vertrekken bij een bedrijf.
“Om de positieve ontwikkelingen vast te houden, is het volgens hen belangrijk voor werkgevers om veiligheid en veilig handelen steeds weer onder de aandacht te brengen en goed intern toezicht te houden”, stelt de Arbeidsinspectie
Melden is belangrijk
Arbeidsongevallen moeten volgens de Arbeidsomstandighedenwet direct aan de Arbeidsinspectie worden gemeld.
Dat is verplicht als het slachtoffer opgenomen wordt in het ziekenhuis, wanneer sprake is van blijvend letsel of als het slachtoffer overleden is aan de gevolgen van het ongeval.
Ook dient de werkgever het ongeval direct te melden, zodra bekend is dat er alsnog sprake is van een ziekenhuisopname of van blijvend letsel dat in verband kan worden gebracht met het arbeidsongeval.
Bij twijfel wil de Arbeidsinspectie dat het ongeval eveneens gemeld wordt. De Inspectie beoordeelt dan of het ongeval meldingsplichtig is.
