Digitale samenwerking in de keten kan óók mkb-maakbedrijven veel winst opleveren. Het levert dus niet alleen voordelen op voor grote OEM’s. Juist kleine mkb-bedrijven kunnen namelijk vaak sneller schakelen. Dat stelt Smart Industry in Digitale ketensamenwerking in de maakindustrie. De organisatie onderscheidt 4 elkaar onderling versterkende bouwstenen en 5 stappen om concreet met digitale ketensamenwerking aan de slag te gaan.
Bij digitale ketensamenwerking zijn bedrijven in de hele waardeketen digitaal verbonden en wisselen zij data uit via gekoppelde IT-systemen en open standaarden.
‘Ook mkb-bedrijven halen veel winst
uit digitale ketensamenwerking’
Daarmee ontstaat een connected supply chain waarin informatie sneller, veiliger en betrouwbaarder door de keten stroomt.
Veel maakbedrijven hebben de afgelopen jaren intern al stappen gezet met ERP, MES, WMS, CAD/CAM en automatisering.
Onderling verbinden
Toch ontstaat de echte winst pas wanneer systemen, processen en data ook tussen bedrijven verbonden worden.
Veel maakbedrijven zitten nog in een tussenfase. Ze hebben de afgelopen jaren intern al stappen gezet met ERP, MES, WMS, CAD/CAM en automatisering.
Hun interne processen zijn dus grotendeels gedigitaliseerd. Maar richting klanten en leveranciers wordt vaak nog gewerkt met Excel-bestanden, pdf-orders, e-mails en handmatige invoer.
Dat kost tijd en verhoogt de kans op fouten en maakt het lastig om snel te schakelen.
Voordelen digitale samenwerking
Digitale ketensamenwerking zorgt ervoor dat informatie automatisch beschikbaar komt voor alle relevante schakels in de keten.
Concrete voordelen hiervan zijn: een hogere leverbetrouwbaarheid, minder faalkosten, kortere doorlooptijden, meer flexibiliteit, betere samenwerking met klanten en meer schaalbaarheid.
Hogere leverbetrouwbaarheid ontstaat omdat er realtime inzicht is in de planning en capaciteit. Dat zorgt voor minder verrassingen.
‘Minder verrassingen, minder faalkosten’
Er ontstaan minder faalkosten omdat automatische data-uitwisseling fouten door handmatige invoer voorkomt.
Het levert kortere doorlooptijden op, aangezien orders, tekeningen en wijzigingen direct worden verwerkt.
Daarnaast is sprake van meer flexibiliteit, omdat bedrijven sneller kunnen reageren op verstoringen of klantwijzigingen.
En omdat klanten sneller inzicht krijgen in status en voortgang ontstaat een betere samenwerking met hen.
Meer schaalbaarheid is haalbaar omdat groeiende volumes eenvoudiger, zonder extra administratieve lasten, te verwerken zijn.
4 bouwstenen
Maar digitale ketensamenwerking draait niet alleen om software. Smart Industry onderscheidt 4 elkaar versterkende bouwstenen die het tot een succes maken: processen, data, technologie én mensen
-1- Processen
Processen zijn het fundament van digitale ketensamenwerking, stelt Smart Industry. Digitale samenwerking begint met standaardisatie van processen.
Veel ketenproblemen ontstaan doordat bedrijven anders werken, verschillende definities gebruiken of informatie op meerdere plekken beheren.
‘Standaardiseer onderlinge processen’
Zo zorgt een leverancier die werkt met andere versienummers dan de OEM al snel voor fouten in productie of assemblage.
Hetzelfde geldt voor afwijkende artikelcoderingen, handmatige orderverwerking of onduidelijke planningsafspraken.
Procesharmonisatie is daarom essentieel. Bedrijven moeten daarbij samen bepalen welke informatie gedeeld wordt en wanneer data beschikbaar moeten zijn.
Verder is het belangrijk te bepalen welke standaarden gebruikt gaan worden, wie verantwoordelijk is voor updates en hoe wijzigingen worden verwerkt.
Pas wanneer processen gestandaardiseerd zijn, ontstaat schaalbare samenwerking en kunnen digitale koppelingen hun werk doen, meldt de organisatie.
-2- Data
Data als strategische productiefactor vormt de verbindende laag tussen organisaties in een digitale keten. Zonder betrouwbare, actuele data kunnen systemen niet automatisch samenwerken.
In de praktijk ontdekken veel bedrijven dat hun data verspreid staat over ERP-systemen, Excel-bestanden, e-mails en lokale databases. Daardoor ontbreekt één betrouwbare bron van waarheid en dat maakt afstemming met ketenpartners lastig en foutgevoelig.
‘Keten functioneert het best
met actuele, brouwbare info’
Binnen digitale ketens draait het om: realtime orderinformatie, voorraadgegevens, productdata, kwaliteitsinformatie, onderhoudsdata, logistieke statusinformatie, engineeringdata en certificeringen en compliance-data.
Hoe actueler en betrouwbaarder deze informatie is, hoe beter de keten functioneert. Open standaarden spelen hierin een cruciale rol.
In Nederland groeit het gebruik van het Smart Connected Supplier Network (SCSN), een standaard voor veilige en interoperabele data-uitwisseling in de maakindustrie, met inmiddels honderden aangesloten bedrijven.
-3 – Technologie
Technologie werkt als versneller van samenwerking. De technologie voor digitale ketensamenwerking is de afgelopen jaren sterk volwassen geworden.
Waar koppelingen vroeger maatwerkprojecten waren, ontstaan nu steeds meer gestandaardiseerde platformen en API-gedreven integraties.
‘Technologie versnelt samenwerking,
maar is ondersteunend aan het proces’
Belangrijke technologieën zijn onder andere: ERP-integraties, API-koppelingen, EDI, MES-systemen, IoT-platformen, cloudomgevingen, digital twins, track & trace-oplossingen en cybersecurity-oplossingen.
Vooral de combinatie van IT en OT wordt steeds belangrijker. Productiedata uit machines worden gekoppeld aan bedrijfsinformatie uit ERP- en planningssystemen.
Daardoor ontstaat realtime inzicht in prestaties, capaciteit en leverbaarheid. Tegelijkertijd geldt: technologie is ondersteunend aan het proces.
Niet elke organisatie hoeft overigens direct volledig geautomatiseerd te werken. Een stapsgewijze aanpak is vaak effectiever en haalbaarder.
-4- Mensen
De grootste uitdaging bij digitale ketensamenwerking blijkt in de praktijk zelden technisch. Het succes wordt namelijk meestal bepaald door mensen.
‘Het succes wordt meestal bepaald
door de mensen die ermee werken’
Samenwerking vraagt vertrouwen. Bedrijven moeten bereid zijn informatie te delen, processen transparanter te maken en gezamenlijke afspraken te accepteren.
Dat vraagt, aldus Smart Industry, om een andere manier van denken en een andere manier van leidinggeven.
Daarnaast verandert ook het werk op de werkvloer. Zo werken planners meer data-gedreven, gaan engineers directer samenwerken met ketenpartners en krijgen operators realtime dashboards.
Verder sturen inkoopafdelingen meer op ketendata en worden logistieke processen digitaler en voorspelbaarder.
Daarvoor zijn nieuwe vaardigheden nodig: digitale vaardigheden, datageletterdheid en het vermogen om over organisatiegrenzen heen samen te werken.
‘Nieuwe vaardigheden nodig’
Bedrijven die medewerkers vroeg betrekken bij verandering en concreet laten zien wat digitalisering oplevert in het dagelijkse werk, boeken structureel meer succes, stelt Smart Industry.
Interoperabiliteit wordt de sleutel
Een van de grootste uitdagingen in de maakindustrie blijft volgens de organisatie interoperabiliteit: het vermogen van verschillende systemen om probleemloos samen te werken.
Veel bedrijven werken met uiteenlopende ERP-pakketten, softwareleveranciers en datastructuren. Daardoor ontstaan datasilo’s en blijven handmatige tussenstappen nodig.
‘Open standaarden steeds bepalender’
Open standaarden worden daarom steeds bepalender. Internationale ontwikkelingen binnen Smart Industry richten zich sterk op standaardisatie van datamodellen en semantische interoperabiliteit.
Voor mkb-maakbedrijven betekent dit concreet: investeringen worden toekomstbestendiger wanneer gekozen wordt voor open architecturen en standaardprotocollen.
Vendor lock-in (afhankelijk worden van één leverancier, product of systeem) is een risico dat je met de juiste keuzes nu al kunt beperken.
Hoe start je met digitale ketensamenwerking?
Veel bedrijven denken dat digitale ketensamenwerking alleen haalbaar is met grote IT-budgetten. In werkelijkheid begint het vaak klein met één ketenpartner, één proces en één concrete verbetering, geeft Smart Industry aan.
Een praktische aanpak werkt met 5 stappen:
Stap 1: wat zijn je ketenprocessen?
Breng je huidige ketenprocessen in kaart. Waar liggen de handmatige handelingen, dubbele invoer en onduidelijke verantwoordelijkheden tussen jou en je partners?
Stap 2: wat zijn grootste knelpunten?
Identificeer de grootste knelpunten. Welk proces kost de meeste tijd, levert de meeste fouten op of zorgt voor de meeste frustratie bij klanten of leveranciers?
Stap 3: start met één case
Begin niet met alles tegelijk, maar kies één concrete samenwerkingscase. Kies één partner en één proces — bijvoorbeeld digitale orderverwerking of realtime voorraaduitwisseling.
Stap 4: start data-uitwisseling
Start met gestandaardiseerde data-uitwisseling. Maar maak voor je technologie inzet, gezamenlijke afspraken over definities, formaten en verantwoordelijkheden.
Stap 5: bouw stapsgewijs verder uit
Ga aan de hand van de eerste case stap voor stap verder uitbouwen. Gebruik de ervaringen uit de eerste samenwerking als blauwdruk voor de volgende ketenrelatie of het volgende proces.
‘Forse winst te behalen’
Er ligt dus, geeft Smart Industry aan, een grote kans om forse winst te behalen voor Nederlandse mkb-maakbedrijven.
‘Eerste koplopers laten zien dat het werkt’
Bedrijven die nu investeren in digitale samenwerking bouwen aan een sterkere concurrentiepositie, hogere productiviteit en meer wendbaarheid.
De technologie is beschikbaar, de standaarden rijpen en de eerste koplopers in de industrie laten zien dat het werkt, besluit Smart Industry.
