Productiebedrijven, waar machines, software en netwerken onderling steeds nauwer met elkaar verbonden zijn, zijn kwetsbaar voor cyberaanvallen. Zo kan een incident direct forse gevolgen hebben voor de continuïteit van de productie en in sommige gevallen zelfs voor het voortbestaan van het bedrijf zelf. Mazak geeft aan cybersecurity dan ook structureel in machines en processen te hebben verankerd, door cyberweerbaarheid in te bouwen.
De afgelopen jaren zijn diverse bedrijven getroffen door cyberaanvallen. Ook productiebedrijven blijven niet buiten schot.
Voor fabrikanten kan de impact van een cyberaanval groot zijn. Productieprocessen kunnen ernstig verstoord raken of volledig stilvallen. Dit leidt tot financiële schade, leveringsproblemen en verlies van vertrouwen.
‘Onderschat cyberaanvallen niet’
Die economische impact wordt nog vaak onderschat, stelt Job van Berkel, directeur van Yamazaki Mazak Europe N.V..
“Cybersecurity verdient daarom een vaste plaats op de agenda van directie, engineering en productie”, vindt hij.
Van Berkel licht toe hoe Mazak cybersecurity structureel in machines en processen verankert.
‘Cybersecurity krijgt pas echt waarde
wanneer beveiligde processen aansluiten
op de dagelijkse praktijk in de productie’
“Binnen de verbonden wereld waarin we werken, wordt steeds duidelijker dat cybersecurity ieder bedrijf en ieder individu raakt”, zegt hij. “Het is niet langer uitsluitend het domein van de IT-afdeling.”
Hij geeft aan dat het onderwerp bij Mazak al jaren hoog op de agenda staat. Het bedrijf werkt onder meer aan de naleving van de Europese Cyber Resilience Act, CRA, die strengere eisen stelt aan de digitale weerbaarheid van producten met digitale componenten.
Grip houden op productiedata
Data-soevereiniteit wordt een steeds belangrijker thema bij onderling verbonden bewerkingsmachines.
Productiedata vertegenwoordigen vaak een groot deel van het intellectuele eigendom van een bedrijf. Denk aan NC-programma’s, procesinstellingen, productiedata en klantspecifieke bewerkingskennis.
‘Binnen de verbonden wereld waarin we werken,
wordt steeds duidelijker dat cybersecurity ieder
bedrijf en ieder individu raakt’
Volgens Van Berkel wordt ook de impact van het verlies aan data nog te vaak onderschat. “Bij een cyberaanval kan een externe partij data versleutelen en daarmee feitelijk de controle over de productie overnemen”, zegt hij.
Risico’s, óók voor het mkb
“Machines komen stil te staan, capaciteit valt weg en bedrijven worden onder druk gezet om losgeld te betalen.”
“Waar dit risico vroeger vooral met grote ondernemingen werd geassocieerd, kan inmiddels ook het mkb ermee te maken krijgen. Dat maakt voorbereiding essentieel”, waarschuwt hij.
Zo moeten bedrijven volgens hem weten wat zij moeten doen wanneer machines door een cyberincident niet meer beschikbaar zijn. Is er een herstelplan? Zijn back-ups bruikbaar? Is duidelijk wie toegang heeft tot welke systemen? En is het bedrijf verzekerd tegen cyberrisico’s?
Niet onnodig complex
‘Een verbonden systeem dat op afstand kan worden
bijgewerkt, is in veel gevallen veiliger dan een
geïsoleerde machine die niet wordt onderhouden.’
Mazak wil klanten, aldus Van Berkel, ondersteunen door machines en netwerken beter af te schermen. Dit overigens zonder de werkvloer onnodig complex te maken, want menselijk gedrag blijft een belangrijke factor.
“USB-sticks worden nog vaak gebruikt om programma’s tussen machines uit te wisselen, maar vormen een aanzienlijk beveiligingsrisico”, geeft hij aan.
“Veilige alternatieven werken alleen wanneer ze voor medewerkers minstens zo eenvoudig zijn. Cybersecurity krijgt pas echt waarde wanneer beveiligde processen aansluiten op de dagelijkse praktijk in de productie.”
Al in de ontwerpfase
‘De impact van het verlies aan data
wordt nog te vaak onderschat’
Voor machinebouwers begint cybersecurity al in de ontwerpfase. Volgens Van Berkel past Mazak het Secure by Design-principe toe.
“Op een standaardmachine draaien meer dan dertig softwaretoepassingen”, zegt hij. “Elke toepassing moet vanaf de eerste ontwikkelfase veilig worden opgebouwd.”
Die aanpak gaat volgens hem verder dan het toevoegen van beveiligingsmaatregelen achteraf. Secure by Design betekent namelijk dat machinebouwers vanaf het begin verantwoordelijkheid nemen voor zowel hardware als software.
Koppeling IT en OT
Machines moeten worden uitgerust met robuuste componenten, terwijl software wordt ontwikkeld met actuele codeversies en beveiligingspatches. Daarmee wordt de koppeling tussen IT en OT in zijn ogen belangrijker dan ooit.
Volgens Van Berkel is die koppeling noodzakelijk in moderne productieomgevingen. “Een verbonden systeem dat op afstand kan worden bijgewerkt, is in veel gevallen veiliger dan een geïsoleerde machine die niet wordt onderhouden.”
Ook randapparatuur vormt risico
“Beveiligingsrisico’s komen bovendien niet alleen via het netwerk binnen. Ook randapparatuur, zoals USB-sticks, kan malware introduceren.
Wanneer zo’n besmetting zich voordoet, kunnen gekoppelde machines en systemen binnen de productieomgeving eveneens worden geraakt.”
Versterking digitale beveiliging
‘Software in besturingen, plc’s, netwerkkoppelingen
en dataplatformen wordt net zo bepalend voor de
betrouwbaarheid van een machine als de
mechanische constructie’
Mazak werkt daarom al geruime tijd aan verdere versterking van de digitale beveiliging van machines en software.
De komende jaren blijft dat een belangrijk aandachtspunt, mede met het oog op 2027, wanneer de belangrijkste verplichtingen van de Cyber Resilience Act van kracht worden.
Van Berkel wijst daarbij op het Mazak iConnect-platform, dat volgens hem vanaf de basis is ontwikkeld met hoge beveiligingseisen als uitgangspunt.
Digitale veiligheid wordt verplicht
De Cyber Resilience Act (CRA) van de EU verplicht fabrikanten om cybersecurity aantoonbaar mee te nemen in de ontwikkeling van producten met digitale elementen. Daaronder vallen zowel hardware als software die op de Europese markt worden gebracht.
Beveiliging mag daardoor geen toevoeging achteraf zijn, maar moet onderdeel worden van ontwerp, ontwikkeling, documentatie en ondersteuning gedurende de levenscyclus van het product.
Mazak loopt hierop vooruit
De verordening trad op 10 december 2024 in werking. De belangrijkste verplichtingen gelden vanaf 11 december 2027. Voor fabrikanten van bewerkingsmachines en aanverwante apparatuur vraagt de CRA om een andere manier van denken.
Software in besturingen, plc’s, netwerkkoppelingen en dataplatformen wordt namelijk net zo bepalend voor de betrouwbaarheid van een machine als de mechanische constructie.
‘Alleen noodzakelijke data van bekende
en vertrouwde bronnen worden doorgelaten’
Mazak geeft aan hierop vooruit te lopen. Zo worden sinds 1 januari 2026 alle nieuw bestelde machines standaard voorzien van uitgebreidere mogelijkheden voor connectiviteit en netwerkbeveiliging.
Daarmee wil de machinebouwer de digitale weerbaarheid van zijn installaties vergroten, nog voordat de zwaarste verplichtingen van de CRA volledig van kracht worden.
Gecontroleerde verbinding
Sinds januari 2026 rust Mazak alle nieuwe machines tevens uit met systemen waarmee klanten het netwerk van bewerkingsmachines kunnen scheiden van het kantoornetwerk.
De benodigde productiedata kunnen nog steeds worden uitgewisseld, maar alleen via een gecontroleerde verbinding. Het gaat hierbij om een fysieke component in de schakelkast die werkt als firewall en Access Control List (ACL).
Daarmee wordt bepaald welke systemen en databronnen toegang krijgen (en welke niet). Alleen noodzakelijke data van bekende en vertrouwde bronnen worden doorgelaten.
Dat kan bijvoorbeeld een beveiligde machine zijn met een Media Access Control-adres (MAC) dat wordt herkend.
Samenwerking met Cisco
Voor de ontwikkeling van deze oplossing werkt Mazak samen met Cisco, specialist in netwerkapparatuur en connectiviteit.
Die samenwerking helpt de machinebouwer bij het toepassen van netwerktechnologie die traditioneel buiten het domein van bewerkingsmachines viel. Volgens Van Berkel laat dit zien hoe sterk IT en OT naar elkaar toegroeien.
Beveiliging nu standaard
De samenwerking met Cisco speelde ook een belangrijke rol bij het opschalen van de beveiligingsoplossing.
Bij de introductie van Mazak iConnect ging het nog om een beperkte uitrol, waarbij maandelijks enkele klanten op de dienst werden aangesloten.
Inmiddels is die situatie fundamenteel veranderd. Dankzij ondersteuning van Cisco wordt de beveiligingsoplossing nu standaard geïntegreerd in elke nieuwe machine die Mazak levert.
Meer informatie
Cyberweerbaarheid en de CRA • bron: Mazak
Nederlandse maakbedrijven steeds kwetsbaarder voor cyberaanvallen • MTL Metaal Magazine
‘Kans op cybercrime velen malen groter dan kans op brand of inbraak’ • MTL Metaal Magazine
Lees alles over cybercrime en cybersecurity • MTL Metaal Magazine
