De pepernoten liggen in de schappen en kerst staat bijna voor de deur. Dan volgt nieuwjaar en voor je het weet, is het 20 januari 2027. Dat is de datum waarop de Europese Machineverordening de bestaande Machinerichtlijn vervangt. Voor maakbedrijven is dit geen verrassing. De verordening werd al in juni 2023 gepubliceerd. Toch vraagt dit om een aantal aanpassingen op het gebied van veiligheid en digitalisering.

Expert-blog
Door: Lissa Verhoog, senior product marketing manager bij ECI Software Solutions
In feite zijn er twee grote veranderingen: de manier waarop bedrijven moeten omgaan met technologie en veiligheid, en de verdeling van de verantwoordelijkheden tussen de verschillende partijen in de keten. Die veranderingen zijn nodig omdat sinds december 2009 – toen de Machinerichtlijn inging – veel veranderd is. Machines zijn niet langer op zichzelf staande installaties. Ze zijn onderdeel van een digitaal ecosysteem, aangestuurd door software, uitgerust met sensoren en steeds vaker verweven met AI. De veiligheid moet gelijke tred houden met deze technologische ontwikkelingen.
De verordening bevat specifieke veiligheidseisen voor machines waarbij AI wordt ingezet voor veiligheidsfuncties. Daarnaast stelt de verordening eisen aan de bescherming van machines tegen digitale risico’s. Voor bepaalde categorieën machines gelden specifieke conformiteitsbeoordelingsprocedures, waarbij een aangemelde instantie betrokken moet zijn. Ook kan software die een veiligheidsfunctie vervult, als veiligheidscomponent worden aangemerkt. Daarmee wordt software een expliciet onderdeel van de machineveiligheid. Een fout in de code kan immers net zo kritisch zijn als een mechanisch defect. Bij een substantiële wijziging die onder de definitie van de verordening valt, wordt degene die de wijziging uitvoert als fabrikant beschouwd. Deze partij moet voldoen aan de toepasselijke verplichtingen en conformiteitsbeoordelingsprocedures.
Van plan naar actie
In 2023 was de verordening voor veel maakbedrijven nog een ver-van-mijn-bedshow. Maar met twee maanden te gaan, is er geen tijd om te verliezen en is actie nodig. Denk aan:
- Documentatie centraliseren: Technische documentatie, CE-documentatie, certificeringsgegevens en risicoanalyses vragen om een centrale aanpak. Stel een verantwoordelijke aan en vorm een projectgroep. Zij brengen de organisatie in kaart, stellen een plan op en zorgen voor een samenwerking tussen de verschillende afdelingen, zoals engineering, kwaliteit, logistiek en verkoop.
- Veiligheid borgen: Risicobeoordelingen en testmethoden moeten aansluiten bij het huidige dreigingslandschap. Beveilig verbonden machines tegen digitale risico’s. Maak procedures voor veilige software-updates, toegangsbeheer en dataveiligheid. Evalueer de veiligheid van software en onderhoudsprocedures. En maak hier een continu verbeterproces van.
- Processen en systemen op elkaar afstemmen: Zorg dat systemen, documentatie en processen op elkaar aansluiten en dat er één centrale bron van waarheid is voor alle compliance-informatie. Zo voorkom je versnippering en verlaag je de kans op fouten bij audits.
- Stapsgewijs implementeren: Door aanpassingen stapsgewijs door te voeren, beperk je het risico op vertraging en boetes. Start met een productgroep of productielijn, en toets de bestaande documentatie aan de nieuwe eisen. Werk zo aan een effectieve compliancestructuur zonder de volledige bedrijfsvoering te verstoren.
Wil je weten wat de nieuwe regels concreet betekenen voor je maakbedrijf? In ons rapport lees je wat er precies verandert en hoe je je daarop kunt voorbereiden. Zie de Machineverordening niet alleen als een verplichting, maar ook als een kans om je bedrijfsprocessen verder te professionaliseren.

