‘Nederlandse industrie dieper in crisis’ • Metaal Magazine Ga naar hoofdinhoud

‘Nederlandse industrie dieper in crisis’

De crisis in de Nederlandse industrie verdiept zich. De Nevi Inkoopmanagersindex voor de Nederlandse industrie is verder gedaald, van 49,0 in september naar 47,9 in oktober. De productie is in een nog hoger tempo gedaald. Het aantal nieuwe orders nam eveneens nog sneller af, zowel vanuit de Nederlandse markt als voor de export. De crisis kent echter ook voordelen, meldt de index. En wellicht is de bodem nu wel bereikt.

De vraag naar industriële producten neemt inmiddels sneller af dan bij het knappen van de internetzeepbel in 2001, stelt Albert Jan Swart, sectoreconoom ABN Amro.

Sinds het begin van de Nevi Inkoopmanagersindex in 2000 nam het aantal nieuwe orders alleen nog sneller af in 2009, tijdens de kredietcrisis, en tijdens de lockdown aan het begin van de coronapandemie.

De crisis lijkt zich te verdiepen door een enorm ‘zweepslag-effect’, een term die econoom Jay Forrester in 1961 heeft aangeduid voor sterke schommelingen van vraag en voorraden in toeleveringsketens, geeft Swart aan.

Eerdere afname en toename van voorraden

“Aan het begin van de pandemie namen voorraden af. Het stilleggen van fabrieken, onder andere in China, veroorzaakte een ‘aanbodschok’ die leidde tot tekorten aan bijvoorbeeld elektronische onderdelen.”

Tegelijkertijd deed zich een grote ‘vraagschok’ voor doordat inkopers nauwelijks nog nieuwe orders plaatsten, omdat ze rekenden op een diepe economische crisis,.

“De mondiale vraag naar industriële goederen herstelde echter sneller dan verwacht, wat leidde tot de grootste wereldwijde tekorten aan materialen ooit gemeten. Dit legde grote druk op vele schakels in toeleveringsketens, waaronder de containervaart. Nieuwe lockdowns, vooral in Azië, zorgden voor verdere ontregeling.”

Om tegemoet te komen aan de groeiende vraag en tekorten aan materialen te vermijden, sloegen veel ondernemingen extra voorraad in, wat leidde tot vermoedelijk het grootste zweepslag-effect in de geschiedenis, vertelt Swart.

Voorraden gaan nu weer afnemen

“Het moment is nu daar dat de zweep de andere kant op beweegt: neerwaarts. Nu de vraag naar industriële producten snel afneemt door de energiecrisis en onzekerheid over de economische vooruitzichten, verdwijnen tekorten aan materialen als sneeuw voor de zon en zijn ondernemers begonnen voorraden af te bouwen.”

Vooral het aantal nieuwe orders voor halffabricaten is snel gedaald. Na 25 maanden op rij van steeds verder toenemende materiaalvoorraden plaatsen inkopers sinds september minder bestellingen.

De voorraden van materialen namen in oktober nog toe, vermoedelijk door de gedaalde productie en doordat eerder bestelde goederen nog binnenkomen. De voorraden gereed product zijn echter voor het eerst sinds december vorig jaar aan het afnemen.

De afbouw van voorraden wordt waarschijnlijk versneld door de sterke stijging van de rente, die het financieren van voorraden duurder maakt. Voorraden worden vooral gefinancierd met kortlopende schuld tegen een variabele rente.

Ook voordelen aan crisis

Het zweepslag-effect verdiept nu de crisis in de industrie, maar is van tijdelijke aard. Zodra overtollige voorraden zijn opgesoupeerd, kan de vraag naar halffabricaten wat herstellen.

Deze ernstige crisis kent daarnaast, in Swarts ogen, ook voordelen, zoals afnemende stijging van inkoopprijzen en beter functionerende toeleveringsketens.

Productie consumptiegoederen steeg

In oktober steeg de productie van investeringsgoederen, vermoedelijk doordat de auto-industrie en de machine-industrie eindelijk meer halfgeleiders en elektronische onderdelen ontvangen.

Orderportefeuilles voor investeringsgoederen namen bovendien verder toe, wat erop wijst dat daar ruimte is voor verdere groei als materiaaltekorten verder afnemen.

Gevolgen energiecrisis

De energiecrisis kan, volgens Swart, grote gevolgen hebben voor energie-intensieve bedrijven in Europa, bijvoorbeeld in de basismetaalindustrie en in de basischemie.

De Nederlandse aluminiumfabriek Damco (Aldel), is failliet, en het Duitse Basf, het grootste chemieconcern ter wereld, heeft besloten de operatie in Europa af te schalen en meer te investeren in China. Maar de meeste Nederlandse industriële bedrijven lijkt dit lot te worden bespaard.

Bodem bereikt?

De afname van de inkoopmanagersindex is al aan het vertragen, wat erop duidt dat de bodem misschien spoedig bereikt is, geeft Swart tot slot aan. “Bovendien groeide in oktober nog altijd de werkgelegenheid in de industrie, een duidelijk teken van vertrouwen.”

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

x
Mis niet langer het laatste nieuws

Schrijf u nu in voor onze nieuwsbrief.

Inschrijven