Autogeluiden zorgen voor ontspanning • Metaal Magazine Ga naar hoofdinhoud

Autogeluiden zorgen voor ontspanning

‘Een fabrikant die een technologische vernieuwing wil
laten slagen, moet goede antropologie bedrijven. Het bedrijf moet de gebruiken
en symbolen van de cultuur waarin het de nieuwe technologie wil introduceren
gedetailleerd kennen.’ Dat betoogt Karin Bijsterveld in haar oratie ‘Weg van
geluid: hoe de auto een plaats werd om tot rust te komen’.

In haar oratie beschrijft Bijsterveld haar onderzoek naar de cultuur van innovatie aan de hand van de ontwikkeling van de technologie van geluid in de auto, tegenwoordig ook wel ‘akoestisch cocon’ genoemd. ‘Hoe kon de auto tot het domein worden waarin mensen privacy en ontspanning ervaren omdat zij het geluid ervan prettig en controleerbaar achten?’
 
Controverse rond autoradio
Ze begint bij de jaren twintig, waarin vooral maatschappelijke onrust ontstond over het gebruik van de autoradio. ‘Het apparaat was er nog niet of mensen spraken er hun zorg over uit dat het geluid de bestuurders zou afleiden en ongelukken zou veroorzaken, met name in gebieden met een hoge verkeersdichtheid. Autoradiofabrikant Philips hield daar rekening mee door te benadrukken dat de autoradio geschikter was voor gebruik op het rustige platteland dan in de drukke stad. En een nieuw argument was dat de autoradio de automobilist op lege wegen wakker hield.
 
Vanaf de jaren zestig werd de autoradio juist steeds vaker gepresenteerd als een apparaat dat de automobilist kon helpen zijn medeweggebruiker te verdragen en emotioneel op afstand te houden. Daarbij werd benadrukt dat slecht gehumeurd rijden ook onveilig rijden was. Een goed humeur was essentieel, en de autoradio bracht dat binnen bereik. Opnieuw werd de presentatie van de techniek dus aan de maatschappelijke omstandigheden aangepast.
 
Kopen op zintuigen
Tegenwoordig heeft BMW bijvoorbeeld meer dan 150 akoestisch ingenieurs in dienst die ervoor zorgen “dat de motor sportief klinkt en dat de deuren een geruststellend solide geluid produceren.” De zintuiglijke ervaring speelt bij de aankoop van consumptiegoederen vandaag de dag een grote rol. Bijsterveld: ‘Het doet er niet alleen meer toe hoe apparaten er uit zien, maar ook hoe ze aanvoelen, ruiken en klinken, en op welke manier dat bij de identiteit van de koper past. En geluid kunnen kiezen draagt bij aan onze ervaring van controle in de auto en de mogelijkheid ons erin te ontspannen.’
 
Maatschappelijke ontwikkelingen, zo stelt de onderzoeksgroep waartoe Bijsterveld behoort, geven vorm aan techniekontwikkeling. Vandaar ook haar pleidooi voor antropologisch onderzoek door fabrikanten van nieuwe technieken, en voor historisch onderzoek naar de mechanismen die bepalen waarom de cultuurverkenningen van bedrijven soms wel en soms niet slagen.
 
‘Op het moment dat een technologie algemeen aanvaard is geraakt, valt de rol van cultuur volkomen weg in de verklaring van het gedrag van gebruikers. Maar op het moment dat we autogebruik willen ontmoedigen, of carpoolen stimuleren, is opnieuw cultuurwetenschappelijk onderzoek nodig naar onze gebruiken, naar de competenties die we zouden moeten hebben om de positie van de auto te veranderen.’
 

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

x
Mis niet langer het laatste nieuws

Schrijf u nu in voor onze nieuwsbrief.

Inschrijven